Nesli Tükenmekte Olan Hayvanlar

Post Type

Nesli tükenmekte olan hayvanlar, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan bir bütünün parçasıdır. Biz insanlar da o koca bütünün sadece ufak bir parçasıyız.

 

Nesli tükenmekte olan hayvanların, ne gibi tehlikeler içerisinde olduklarını bilmek ve onlar için önlemleri alabilmemiz için yazımız detaylandırılmıştır. Tükenme tehditlerinin ana sebeplerinden ikisi “yaşam alanlarının azalması” ve “genetik farklılıkların azalması” denilebilir.

 

Yaşam Alanlarının Azalması

Yaşam alanı kaybı doğal kaynaklı olabilir. 65 milyon yıl önce nesli tükenen dinazorlar hakeza bu olasılığı destekleyen bilindik bir örnektir. Kretase döneminin kuru ve sıcak iklimi meteor çarpması sonucu çok hızlı bir şekilde değişmiştir. Astreoit’in atmosfere girişiyle ısı ve ışık düşüşü yaşandı. Dinazorlar bu yeni ve soğuk yaşama uyum sağlayamadılar, akabinde soyları tükendi.

 

Biz insanların etkileri de doğal yaşam alanlarının azalması sebep olabilir. Tarım, sanayi veya konut alanlarının büyümesi doğal yaşam alanlarını daraltır. Bu etki bir kaç şekilde gözlemlenebilir.

 

Bu büyüme, bire bir olarak doğal yaşam alanlarının üstüne kurularak yok edici olabilir. Güney Amerika’daki Amazon bölgesinde bulunan yağmur ormanlarının dahi yüz binlerce dönümünün imar edildiği bilinmektedir. Tabi bu imarlaşma sürecindeki tüm bitki ve ağaçlar yok edilmiştir.

 

İnsanların yapılaşma süreci dolaylı olarak da yaşam alanlarını etkileyebilir. Amazon’un imarlaşmasından kaynaklı yok edilen incir ağacı bir canlının barınağı olabilir. Zira bazı türler, diğer türler için bir yaşam alanı niteliğindedir.

 

Yaşam alanlarındaki azalma, bir türün kendi alanı içerisinde de olabilmektedir. Bazı türler geniş alanlarda egemen olurlar. Örneğin dağ aslanı 1000 kilometrekarelik  bir alanda egemenlik kurarlar. Hayatını güvenle sürdürebilmek ve çoğalabilmek adına dağ aslanı bu alanı devriye gezmek durumundadır. 20. yüzyılda kentsel alanların hızla büyümesi sonrasında dağ aslanının alanında daralma olmuştur. Bu durum da bu bölgedeki dağ aslanı nüfusunda azalmaya sebep olmuştur.

Genetik Farklılıkların Azalması

Genetik farklılık, türün içinde barındırdığı bir değişkendir. İnsanın sarışın, kızıl yahut zenci olmasının sebebidir. Çevre ve ortam çeşitliliğine göre adapte olabilmek ve farklı koşullarda yaşamayı öğrenebilmek adına hayvanlar için önem arz etmektedir. Genelde, türün popülasyonunun fazla olması, genetik farklılıkların da fazla olduğu gösterir. Aksi olan nüfustaki daralma ise akraba çiftleşmelerini getirir ve dolayısıyla genetik farklılıklar azalır. Nesli tükenmekte olan hayvanlar listesinin oluşmasındaki bir sebep de “genetik farklılıklarındaki azalma”dır.

 

Bu tür çiftleşme sonucu dünyaya gelen yavrularda ki hastalıklar çok daha bulaşıcı ve ölümcüldür.

 

Genetik varyasyon kaybı doğal yollarla oluşabilir. Çitalar, Afrika ve Asya’nın tehdit altındaki hayvanlarıdır. Bu büyük kediler, çeşitsiz bir genetik varyasyona sahiptirler. Biyologlar, çitaların son buzul çağınca kendi akrabalarıyla çiftleşmesinin uzun bir sürece yayıldığını söylerler. İşin özü şöyledir ki, çitalar sayılı genetik farklılıklar göstermektedir. Dolayısıyla diğer hayvanlara nazaran ortam değişikliklerine çabuk adapte olamazlar ve bu değişikliklerden kurtulamazlar.

 

Biz insanların aktiviteleri de genetik farklılıkların azalmasına yol açabilmektedir. Tahmin etmenin zor olmayacağı gibi aşırı hayvan avcılığı nesli tükenmekte olan hayvanlar listesini kabartmaktadır. Zira azalan nüfus, üremenin azalması demektir.

 

Mono kültürün benimsenmesi de genetik farklılıkların azalmasına sebep olur. Mono kültür; bir çeşit tarla ürününün yahut ormandaki bir ağacın araya farklı bir türünü sokmaksızın yetiştirilmesidir. Modern tarım, mono kültürel bir yapıyı benimser.  Bu yapıda oluşturulan çoğu üründe suni gübre ve kimyasal ilaç destekleri vardır. Ürün bolluğunu garanti altına almak için bu yol izlenirken, bu şekilde üretilen çoğu ürünün genetik farklılığı yoktur.

 

nesli tükenmekte olan hayvanlar 2 300x213   Nesli Tükenmekte Olan Hayvanlar
 

Kırmızı Liste

Nesli tükenmekte olan hayvanların listelendiği “kırmızı liste”, orijinal ismiyle “The International Union for Conservation of Nature”, Türkçe’si ile “Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma  Birliği” tarafından sürdürülen bir listedir.

 

Belirlenen başlıklarla birlikte, bir türün nesil ve jenerasyonundaki hareketleri takip ederek sınıflandırıldığı, buna göre de önlemler alınmaısnın sağlandığı bir listedir. Kırmızı listeyle amaçlanan; kamunun vahşi doğadaki olumsuzluklara (ki özellikle nesli tükenmekte olan hayvanlar için) dikkatini çekebilmektir.

 

Liste, belli başlı kategorilerle ayrılmıştır. Uzun uzadıya bahsetmektense wikipediadaki ilgili linke bakmanızı tavsiye etmem yetecektir. Geniş bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

Nesli Tükenmekte Olan Hayvanlar

 

Fildişi Gagalı Ağaçkakan

Görüntüsü çok nadir bulunan, ilk olarak 1930’lu yıllarda fotoğrafı çekilen ve nesli tükenmiş olma ihtimali olan bir türdür.

 

Amur Leoparı

Amur Leoparı’nın günümüzdeki sayısı ne acıdır ki 40 civarındadır. Bunun sebebi yukarıda saydığımız sadece 2 sebeptir. Kürk içi avlanması ve yaşam alanının daralması.

 

Cava Gergedanı

Cava gergedanı günümüzde 60 adetin altında kalarak nesli tükenmekte olan hayvanlar listesinde yer bulmuştur. Boynuzunun şifalı olduğu sanıldığından insanlar tarafından nesli tehlikeye atılmıştır.

Kuzey Oyuncu Makisi

Madagaskar’ın nüfusunda en hızlı daralma yaşanan lemur cinsidir.

Ayrıca “Nesli Tükenmekte Olan 25 Hayvan” listesinde 18 adet lemur türü bulunmaktadır.

 

 

 

 

Nesli Tükenmekte Olan Hayvanlar ve İnsanlar

Nesli tükenmekte olan hayvanlar söz konusuysa, hükümetler ve uluslararası kuruluşlar bu konu üzerinde iş birlikleri yapabilirler. Kanunlar avlanmaları kısıtlayabilir ve yaşam alanlarının korunmasını sağlayabilir. Bu yasaların cezaları ağırlaştırılabilir ve caydırıcı duruma getirilebilir. Çünkü daha önce bu tür küçük önlemlerle bir çok tür nesli tükenmekte olan hayvanlar listesinden kurtarıldı.

 

2009 yılında nesli tükenmekte olan hayvanlar listesinden çıkartılan kahverengi pelikan bu tür çalışmaların lütfu olarak gösterilebilir. Bu deniz kuşları artık Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Karayip Denizi kıyılarında özgürce uçmaktadırlar.

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*